Γραμμένο από τον πασχάλη μωυσιάδη

11052012827Φτωχικά τα χρόνια και η ανεργία μεγάλη. Είναι η εποχή της δεύτερης μεγάλης μετανάστευσης προς όλες τις ηπείρους αλλά κυρίως προς την Γερμανία. Όσοι έμειναν στην Ελλάδα έψαχναν με αγωνία για ένα μεροκάματο. Μπορείς σήμερα να τους δεις σε στέκια όπως στο τέρμα Χαριλάου να περιμένουν με αγωνία το “αφεντικό” που θα τους χαρίσει μια σύντομη απασχόληση για να καλύψουν με τα λεφτά που θα πάρουν ανάγκες επιβίωσης.

Σ’ αυτά τα πέτρινα χρόνια, παιδάκι δέκα χρονών, μοιράστηκα ένα χοντρό ξύλινο θρανίο στην δεύτερη σειρά μιας τάξης Δημοτικού σχολείου, της πέμπτης. Μιας τάξης εξήντα πέντε μαθητών στο Δημοτικό σχολείο του συνοικισμού Ευαγγελιστρίας της πόλης των Σερρών . Ο συγκάτοικος ένα ψηλόλιγνο παιδί ευαίσθητο, καλοσυνάτο με μαύρο  λαδερό μαλλί και ανέμελο γέλιο. Δεθήκαμε με αγνή παιδική φιλία.

Ακολουθήσαμε κοινή πορεία μέχρι την εφηβεία που τα πρωτόγνωρα ερωτικά σκιρτήματα μας έφεραν μπροστά στο ίδιο γλυκό καστανό κορίτσι. Και κείνο γελούσε μαζί μας με τον ανταγωνισμό μας. Σηκώναμε τα φτερά μας σαν παγώνια την κοιτάζαμε μέσα από τα μισόκλειστα βλέφαρα και νιώθαμε εκείνο το μοναδικό ρίγος της έλξης ανάμεσα σε μια γυναίκα κι έναν άντρα.

Φίλε μου δεν σου τόπα ποτέ αλλά σε κάποιο πάρτι τότε στα δεκαπέντε την έσφιξα επάνω μου και μου πρόσφερε ένα ζεστό φιλί που με γέμισε άρωμα κερασιάς κι έκανε την καρδιά μου να θέλει να βγει από τα στήθια μου.

Και ήμασταν μόλις δεκαπέντε χρονών.

Έφυγα για την μεγάλη πόλη εκεί που μπορούσε ο πατέρας μου να βρει δουλειά. Να φάμε, να ζεσταθούμε, να ντυθούμε και να διασκεδάσουμε. Και ύστερα η πανέμορφη ηλικία μας να χτυπήσει γρήγορα μέσα στα θηλυκά μάτια ενός κοριτσιού.

Εσύ μετά τα δέκα οκτώ έφυγες με τα λίγα Αγγλικά που μαζί μάθαμε για την χώρα της Εσπερίας. Γέμισες την ζωή δύο γέρων για να γεμίσει η φτώχεια σου λίγο από την απλόχερη αφθονία τους. Σπούδασες Αγγλική φιλολογία κουράστηκες, καταξιώθηκες στην εκπαίδευση διδάσκοντας στο Southern California at Los Angeles, στο Rudget και σ’ αυτό το Princeton Univercity.

Τότε ήταν θυμάμαι που με πήρες τηλέφωνο και συναντηθήκαμε. Σου σύστησα την Ελένη την αρραβωνιαστικιά μου και οι τρεις μας χαρήκαμε ένα υπέροχο δείπνο δίπλα στο κύμα στην όμορφη ταβέρνα του Καρεκλά απολαμβάνοντας ψάρι και ρετσίνα και … αναμνήσεις παιδικές με φίλους  και γνωστούς .

11052012826Τα χρόνια πέρασαν ισοπεδώνοντας τα πάντα. Χαθήκαμε πάνω στον κουρνιαχτό της δυναμικής μας απορροφημένοι στην δημιουργία καριέρας, ζωής, οικογένεια, παιδιά. Μια διαδικασία με όλες της τις εκφάνσεις αλληλένδετες. Έτσι είναι αυτά τα χρόνια της δημιουργίας. Περνούν με υπερένταση και πολύ τρέξιμο. Η ταινία των γεγονότων του χρόνου θολή τρέχει με ασύλληπτες ταχύτητες. Κι όταν αργότερα, πολύ αργότερα τις αναπολήσεις τότε ανακαλύπτεις ότι δεν έχεις και πολλά να θυμάσαι. Απορείς πως μεγάλωσες τόσο γρήγορα κι εσύ και τα παιδιά σου. Ο σχωρεμένος ο πατέρας μου, τον θυμάσαι, συνήθιζε να τα λέει “τα σκυλίσια χρόνια”. Τα ανθρώπινα γι αυτόν ήταν τα πρώτα είκοσι της ζωής μας. Ίσως γι αυτό και οι αναμνήσεις τους γεμίζουν από τρυφερότητα.

Φίλε μου, πάντα μέσα στις ανάδρομες σκέψεις μου για κείνα τα “ανθρώπινα” χρόνια είχες ξεχωριστή θέση για την ευαισθησία σου και το αγνό σου γέλιο.

Κάπου προς το τέλος της δεύτερης από Ιησού Χριστόν χιλιετίας, κάποια μέρα και ώρα(τι σημασία έχει;) με πήρες στο τηλέφωνο. Δώσαμε ραντεβού μπροστά στο ξενοδοχείο που έμενες στην πλατεία Αριστοτέλους, στο ΗΛΕΚΤΡΑ PALACE. Στεκόσουν στην είσοδο μπροστά απ’ τον παράδρομο της Μητροπόλεως. Ψαρά μαλλιά, άσπρα μουστάκια, γυαλιά. Κομψός μέσα στο καφέ σου κουστούμι θαρρείς φορμαρισμένος στο ύφος του καθηγητή.

Μόλις με είδες γέλασες μ’ εκείνο το χαρακτηριστικό σου γάργαρο γέλιο. Αγκαλιαστήκαμε, γελάσαμε, κλάψαμε. Ο χρόνος άφηνε τα χνάρια του έντονα επάνω μας. Μισός αιώνας στους ώμους και η ζωή από ευμάρεια όχι και τόσο γενναιόδωρη μαζί μας  .

Πήγαμε στο σπίτι οδηγώντας μέσα από τους όμορφους και ανθρώπινους δρόμους της Θεσσαλονίκης με το επτάχρονο ασημί Hyundai. Είχαμε τόσα να πούμε και δεν λέγαμε τίποτε. Νιώθαμε τόσα πολλά και δεν αισθανόμασταν τίποτε.

Χάρηκες γνωρίζοντας τα τρία μου παιδιά και την Ελένη. Μου μίλησες με πολύ αγάπη για τα δικά σου τρία παιδιά και την όμορφη Κατερίνα σου. Φάγαμε το μεσημεριανό μας πίνοντας ουζάκι. Ύστερα πήραμε τον καφέ μας στην αυλή για ν’ αρχίσουμε μια συζήτηση ατέλειωτη γύρω από ένα εκατομμύριο πράγματα. Από τις ιστορίες της ζωής μας χωθήκαμε στην Ελληνική και ξένη μυθολογία. Θαύμασα τις γνώσεις σου, την θετική σου σκέψη, κάτι που πάντα νόμιζα πως ήταν το φόρτε μου και λόγω θετικής κατεύθυνσης σ’ αντίθεση με σένα.

gpΑργά το βράδυ χωρίσαμε με την υπόσχεση να ξανασυναντηθούμε μόλις θα ξαναρχόσουν στην Ελλάδα. Μετά από μια βδομάδα πως μούρθε και σε πήρα στο τηλέφωνο. Γέλασες και μου είπες “ξέρεις τι ώρα είναι εδώ;” Ναι, ήταν τρεις τα μεσάνυχτα. Έ και; Τάπαμε για μισή ώρα και κλείσαμε.

Από τότε ήρθες κάμποσες φορές, γρήγορες σαν αστραπή. Ούτε για καφέ. Και ξαφνικά στο 2001 ο ταχυδρόμος μου έφερε έναν φάκελο. Μέσα του βρήκα εφημερίδες της ομογένειας με φωτογραφίες σου με τον Δημήτριο. Με υπερηφάνεια μου έλεγες πως σε επέλεξε ο Αρχιεπίσκοπος για Διευθυντή του τμήματος επιμόρφωσης της ομογένειας. Ένιωσα χαρά, υπερηφάνεια και συγκίνηση. Ναι, η συγκίνηση ήταν τόσο μεγάλη και από το γεγονός πως μοιραζόσουν μαζί μου μια από της ομορφότερες στιγμές της ζωής σου. Ίσως η καταξίωση. Ναι αυτό ήταν η καταξίωση. Κι εγώ έκλαψα από την μεγάλη συγκίνηση. Ήταν τιμή και για μένα. Σούγραψα ένα λιτό γράμμα για να σε συγχαρώ αλλά δεν σου το έστειλα ποτέ. Όταν σου το είπα χαμογέλασες και μου είπες “αν είναι χαρούμενο στείλτο όποτε θέλεις. Θάναι πάντα ευπρόσδεκτο” Το δημοσιεύω σήμερα φίλε μου και είμαι σίγουρος πως τα μάτια της ψυχής σου θα το διαβάσουν.

Αγαπητέ μου φίλε Γιώργο σε χαιρετώ . Πήρα το λιτό σου γράμμα με τις ευχές αλλά και την φωτοκόπια της εφημερίδας του Κύρηκα της Ν.Υόρκης με την ανακοίνωση για την ανάθεση, απο τον Αρχ.Δημήτριο, της θέσης του Διευθυντή παιδείας Αμερικής σε σένα.

Θέλω να πιστέψεις πως ένοιωσα πολύ συγκίνηση. Μπράβο ! . Μ’ έκανες να νιώσω πολύ υπερήφανος για σένα. Σ’ευχαριστώ .

Σου εύχομαι, καλή δύναμη,και καλή συνέχεια .

Αυτή την στιγμή, μόνο ένα γνωμικό μου έρχεται στο μυαλό μου.

«Δεί τούς εν τοίς μαθήμασι καταγινομένους, καί τούς εν τοίς διδασκαλίοις φοιτώντας, τρία ταύτα έχειν’ επί μέν τής γνώμης, σωφροσύνην’ επί δέ τής γλώττης σιγήν’ επί δέ τού προσώπου, αιδώ . » (Πλούταρχος)   

Το καλοκαίρι, που ήσουν εδώ, αυτά και τα τρία υπήρχαν ευδιάκριτα επάνω σου. Και μάλιστα έκαναν μεγάλη εντύπωση  και στους άλλους που σε γνώρισαν. Αρα, δεν ήτα τυχαία η εκλογή σου σ’αυτό το ύψιστο λειτούργημα .

Φίλε μου, συγχώρα την φλυαρία και την μανία για συμβουλές που έχω. Στο σπίτι είναι όλοι καλά. Σου στέλνουν συγχαρητήρια και, σου εύχονται καλή επιτυχία στα νέα σου καθήκοντα. Ο Θεός να σε βοηθάει και να σε έχει καλά, εσένα, καθώς και όλη την οικογένειά σου. Χαιρετίσματα στην γυναίκα σου και τα παιδιά σου. Όσο για σένα … σου αφιερώνω την παρακάτω φωτογραφία τραβηγμένη στον Αγ. Ιωάννη Σερρών άνοιξη του 1961.      

 gp1

Θεσσαλονίκη 24.4.2001                               Φιλικώτατα

                                                                       Π.Μωυσιάδης

                                                                           

Καλοκαίρι του 2001 ήρθες και πήγαμε οικογενειακώς στο εξοχικό της Αγίας Τριάδας. Έμεινες λίγες ημέρες για να τοκτοποιήσεις την εκτύπωση του βιβλίου σου με την μετάφραση των ποιημάτων του Γιάννη Ρίτσου στα Αγγλικά. Περάσαμε τρεις ημέρες υπέροχες, αξέχαστες.

Ο ίδιος ευαίσθητος Γιώργος. Μεστός, ήρεμος, ευγενικός. Μιλήσαμε για πολλά πράγματα. Για την ζωή, τον θάνατο ,την αγάπη. Μου απάγγειλες ποιήματα Σεφέρη, Ρίτσου, Καββαδία, Γκάτσου. Κι ύστερα απελευθερώσαμε το άγιο. Βγήκε απ’ το γυαλί και πλημμύρισε το αέρα κάνοντας παντού έντονη την παρουσία το Διόνυσου. Τραγουδήσαμε Θεοδωράκη, Ξαρχάκο, Λοϊζο, Κουγιουμτζή. Μεθύσαμε και απλώναμε τα χέρια να πιάσουμε τα ζωντανά άστρα που θαρρείς και είχαν κατέβει χαμηλά για να μας δουν καλύτερα. Γελάσαμε με την καρδιά μας μόλις θυμηθήκαμε την ατάκα της κας Χρυσούλας με το πιθάρι. Η ψυχούλα της λαχταρούσε και μόνο στην σκέψη της μητέρας σου, της κυρα-Βαγγελίτσας.

Πόσο την αγαπούσα την μητέρα σου! Μου άνοιγε την καρδιά της και έκλεινε πάντα με την στερεότυπη φράση “… αυτά και άλλα πολλά”. Να την έχει ο Θεός σε καλή μεριά μαζί με την σχωρεμένη την μάννα μου.

Δεκέμβρης του 2001 ημέρα ενδεκάτη. Μου χαρίζεις ένα βιβλίο με τα μεταφρασμένα στην Αγγλική ποιήματα του Ρίτσου με τον τίτλο

Yannis Ritsos

Selected Poems (1935-1989)

Translation, Introductory Essay Notes and Commentary by George Pilitsis

Και στην μέσα πρώτη σελίδα πάνω πάνω σε εμφανές μέρος η αφιέρωση

Στον αγαπητό μου

Πασχάλη

Ως ένδειξη φιλίας

Γιώργος

Ύστερα, έφυγες! Έφυγες χωρίς ποτέ να υποψιαστώ κάτι. Χωρίς μα μάθω την συνέχεια του προσωπικού σου Γολγοθά. Χωρίς να έχω κάποιο σου νέο. Η μοίρα με φόρτωσε εκείνη την εποχή με πολλά προβλήματα υγείας της μητέρας μου και της θείας μου της Νίτσας που τις φρόντιζα και τις δύο. Σούστειλα e-mails αρκετές φορές αλλά δεν πήρα απάντηση και τ’ άφησα για λίγο.

Το 2002 έχασα την θεία μου ύστερα από δίχρονο αγώνα με την επάρατο. Και την επόμενη χρονιά έχασα την μητέρα μου. Σε κανά δυό χρόνια έφυγε και ο θείος μου.

Μόλις συνήλθα κάπως έψαξα και σ’ εντόπισα στο site της Αρχιεπισκοπής. Το διάβαζα, το ξαναδιάβαζα και δεν το πίστευα. Συγκλονίστηκα!(http://www.goarch.org/news/goa.news977)

Proffesor George Pilitsis Dies After Long Illness  Sep 5, 2003

Και από κάτω τα λόγια του Αρχιεπισκόπου Δημητρίου

“A remarkable man and scholar departed from among us, a man who contributed greatly in the field of Greek Education and language. He taught a multitude of students not only with his words and his very effective teaching, but also with his brilliant ethos and his deeply refined soul. He leaves behind a legacy of faith to God, devotion to Orthodoxy, love and nurturing for Greek Letters and unconditional giving to his students. He leaves behind the aroma of a man of decency and dignity.”

Πέρασαν τόσα χρόνια φίλε μου. Κάθε φορά που πηγαίνω στην Αγία Τριάδα και έχει ξαστεριά ψάχνω εκεί ανάμεσα στα τόσα εκατομμύρια άστρα. Ξέρω πως κάποιο από αυτά  θα μου κλείσει το μάτι και θα χαμηλώσει πιο πολύ από τα άλλα. Είμαι σίγουρος πως θα είσαι εσύ.

Να σ’ έχει ο καλός Θεούλης σε καλή μεριά, στον παράδεισο. Γιατί είμαι σίγουρος ότι είσαι εκεί.

Γειά σου φίλε μου για πάντα

ΥΓ. Ο Γιώργος Πηλίτσης έγραψε και δημοσίευσε αρκετά βιβλία μεταξύ των οποίων

Greek Proverbs: And Other Popular Sayings

Only the Light Remains: Papers in Honor of Dr. George C. Pilitsis

The New Oresteia of Yannis Ritsos
by Giannees Ritsos, George Pilitsis (Translator), Philip Pastras

The Nepenthes Ta Nipenthi
by Regina Pagoulatou, George Pilitsis (Translator)

Advertisements